ANTĐ) - Ngày 26-11, Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) đã ra mắt “cuốn sách Trắng” mang tên “Các vấn đề Thương mại và Kiến nghị năm 2010”. Eurocham đã kiến nghị hàng loạt các vấn đề liên quan đến thuế, ngân hàng, thủ tục hành chính, giao thông, dược phẩm… của Việt Nam. Tuy nhiên, cơ quan này cũng đánh giá môi trường đầu tư của nước ta đang được cải thiện.

Phát triển ấn tượng

Ông Alain Cany - Chủ tịch Eurocham nhận định: “Điểm hấp dẫn đầu tư, kinh doanh của Việt Nam là Việt Nam đã là thành viên chính thức của WTO, có thị trường lớn, dân số đông và tốc độ phát triển kinh tế rất nhanh”. Theo dự báo, trong vòng 10-15 năm tới, dân số Việt Nam sẽ tăng nhanh hơn nữa. Điều này đặc biệt hấp dẫn các doanh nghiệp châu Âu đang có mức tăng trưởng chậm và âm do tác động của khủng hoảng kinh tế. Bởi vậy, trong khoảng thời gian tương lai này, Việt Nam là lựa chọn đầu tiên của các doanh nghiệp châu Âu khi quyết định đầu tư, kinh doanh so với một số quốc gia khác: Trung Quốc, Brazin…

Các doanh nghiệp châu Âu cũng ghi nhận sự hợp tác tích cực từ phía Việt Nam, lắng nghe và thay đổi một số chính sách, tạo điều kiện thuận lợi hơn thu hút đầu tư nước ngoài. Năm 2008, Eurocham đã xuất bản cuốn sách Trắng lần thứ nhất trong đó có những kiến nghị cụ thể với môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam. Năm nay, một số kiến nghị đã được giải quyết hoàn toàn và lĩnh vực tài chính, ngân hàng đi đầu trong sự thay đổi này.

Ví dụ, Luật Thuế thu nhập cá nhân mới với tỷ lệ giảm thuế từ 5% đến 35% đã được trì hoãn, sau đó miễn thuế thu nhập cá nhân 6 tháng đầu năm 2009, xóa bỏ thuế cho một số loại trợ cấp đối với lao động người nước ngoài. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng giảm thuế thu nhập doanh nghiệp xuống còn 25%. Theo Eurocham, trước khi chính sách thuế trên được thay đổi như hiện nay, một số nhà đầu tư châu Âu đã chọn Malaysia để đầu tư kinh doanh thay vì lựa chọn Việt Nam, bởi tại Malaysia, họ được hưởng ưu đãi hơn.

Những rào cản cần được tháo gỡ

Hơn 700 doanh nghiệp châu Âu được tham vấn ý kiến đã đồng tình cho rằng, thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp nước ngoài khi muốn đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Cụ thể như trong lĩnh vực bán lẻ, các nhà đầu tư nước ngoài mong muốn những quy định trong yêu cầu “Kiểm tra nhu cầu kinh tế” được thay đổi. Hiện nay, tại nhiều địa phương, cán bộ quản lý vấn đề này còn chưa hiểu thấu đáo những quy định của pháp luật cũng như Bộ cấp trên nên kéo dài thời gian thẩm định, cấp phép đầu tư, gây tâm lý chán nản cho nhà đầu tư.

Tương tự, thủ tục mua bán, sáp nhập doanh nghiệp còn rườm rà, thiếu thống nhất. Nghị định 139 quy định, bất kỳ công ty nào có trên 49% vốn đầu tư nước ngoài sẽ có dự án đầu tư và giấy chứng nhận đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư. Tuy nhiên, khi có những vụ mua bán công ty với tỷ lệ vốn như trên thì doanh nghiệp nước ngoài lại phải thực hiện các thủ tục xin cấp giấy chứng nhận đầu tư.

Bên cạnh đó, việc bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ cũng khiến các doanh nghiệp châu Âu “đau đầu”. Hàng giả, hàng nhái được bày bán khá nhiều trên thị trường Việt Nam. Ông Alain Cany chỉ ra: “Cục sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận cho cùng 1 loại hàng, nhưng mẫu mã, tên sản phẩm chỉ khác nhau 1 chữ cái. Điều này dễ gây nhầm lẫn cho người sử dụng và thiệt hại cho doanh nghiệp”. Các doanh nghiệp châu Âu cũng cho rằng, nếu sở hữu trí tuệ được bảo vệ một cách quyết liệt thì nhiều công ty châu Âu sẽ nghiên cứu, cải tiến sản phẩm, mang lại lợi ích lâu dài cho người tiêu dùng Việt Nam. Đồng thời, cần có hình phạt nghiêm khắc hơn đối với việc sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái.